Óyndi (depurð) er ekki ósvipað andlegt ástand og þunglyndi. Munurinn liggur í því að óyndi er vægara en þunglyndi en varir lengur. Til að hægt sé að tala um óyndi þarf einstaklingur að uppfylla 2 greiningarviðmið þunglyndis auk þess sem að þessi einkenni þurfa að hafa verið viðvarandi til lengri tíma. Oft rætt um 2 ár hjá fullorðnum og 1 ár hjá börnum.

Óyndi barna getur stafað af mörgum þáttum þ.m.t. uppeldisaðstæðum, einelti, erfðafræðilegum ástæðum og þannig mætti lengi telja.

Greiningarviðmið þunglyndis

• Depurð og leiði mestallan daginn, nánast á hverjum degi, að eigin mati eða annarra. Hjá börnum og unglingum kemur þetta frekar fram sem skapstyggð eða pirringur.
• Áhuga- og ánægjuleysi í flestum daglegum athöfnum. Fólk hættir að sinna áhugamálum sem áður þóttu skemmtileg, dregur sig út úr félagslega.
• Breytingar á holdafari eða matarlyst.
• Þreyta eða orkuleysi nánast daglega.
• Breyting á svefni, of lítill eða of mikill svefn.
• Tregða til að hreyfa sig eða óróleiki.
• Að finnast maður vera einskis virði.
• Óraunhæf sektarkennd og/eða svartsýni, vonleysi.
• Minni einbeiting eða erfiðleikar við að taka ákvarðanir, nánast daglega.
• Endurteknar sjálfsvígs- eða dauðahugsanir.

Til þess að hægt sé að tala um óyndi hjá börnum þurfa þau að uppfylla tvö greiningarviðmið af ofangreindu til lengri tíma. Ekki má rugla saman breytingum á svefni við oft eðlilega þörf unglinga fyrir aukinn svefn. Einnig er vert að foreldrar hafi augun opin fyrir því að einkenni óyndis geta verið í tengslum við neyslu vímuefna eða ástarsorgar.

Hannes Jónas Eðvarðsson, sálfræðingur tók saman.